Οι φουτουριστές δέχτηκαν με ενθουσιασμό την Οκτωβριανή επανάσταση. Πίστευαν ότι η θέση της τέχνης δεν είναι στα μουσεία αλλά στους δρόμους.
“Οι πίνακες να απλωθούν από σπίτι σε σπίτι, πάνω στους δρόμους και τις πλατείες σαν ουράνια τόξα από πολύτιμους λίθους, για να χαροποιούν και να εξευγενίζουν το βλέμμα του διαβάτη. Όλη η τέχνη στον λαό!
(Βλαντίμιρ Μαγιακόβσκι)
Τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια οι ανάγκες της επανάστασης ήταν επιτακτικές. Στα χρόνια του εμφυλίου και της ξένης επέμβασης, από το 1919 μέχρι το 1921, ο Μαγιακόβσκι δούλευε στα “παράθυρα σάτιρας ΡΟΣΤΑ” που ήταν το τμήμα για τα διαφωτιστικά πλακάτ του ρωσικού τηλεγραφικού πρακτορείου. Τα σατιρικά πλακάτ σκοπό είχαν να υποστηρίξουν τη νεαρή Σοβιετική Δημοκρατία, να διαφωτίσουν τον λαό αλλά και να περιγελάσουν τους εχθρούς της επανάστασης.
Ο Μαγιακόβσκι δημιουργούσε πανό, τα οποία με τρόπο καλλιτεχνικό, εκλαΐκευαν τους στόχους της επανάστασης. Οι στίχοι, γραμμένοι σε γλώσσα λαϊκή, ήταν απλοϊκοί και πολλές φορές χιουμοριστικοί που αφορούσαν θέματα της επικαιρότητας.
Ο Μαγιακόβσκι δούλεψε στο πρακτορείο αυτό σκαρώνοντας στιχάκια που, όπως είπε ο ίδιος, συχνά ήταν στίχοι πολεμικής ετοιμότητας αφού μια ώρα μετά τη λήψη της είδησης, έπρεπε να είναι έτοιμο το πανό με τους στίχους και τη ζωγραφιά.
Ο Μαγιακόβσκι, με απλοϊκούς στίχους, όχι μόνο εκλαΐκευε τους σκοπούς της επανάστασης αλλά πειραματιζόταν με τον ρυθμό και τη δομή των στίχων, συνδιάζοντάς τους με φωτογραφίες, σχήματα και χρώματα. Συνεργαζόταν με τον φωτογράφο και γραφίστα Αλεξάντρ Ρόντσενκο. Ο Ρόντσενκο επινοούσε φόρμες και εικόνες που πλαισίωναν τις σύντομες λεζάντες του Μαγιακόβσκι, οι οποίες απομνημονεύονταν εύκολα και γρήγορα.
Μαζί δημιουργούσαν διαφωτιστικά πλακάτ που ήταν φωτομοντάζ, μωσαϊκό με εικόνες τα οποία αναρτούνταν στους σταθμούς των τρένων, στους δρόμους και τις πλατείες, στις προθήκες των καταστημάτων, στα τρένα και στα πλοία. Τα πλακάτ είχαν ζωγραφιές και σχέδια απλά και κατανοητά για να φτάνουν τα μηνύματά τους στον λαό που στην πλειοψηφία του ήταν αναλφάβητος.
Από το 1923 ο Μαγιακόβσκι μαζί με τον Ρόντσενκο ασχολήθηκαν με την εμπορική διαφήμιση που τότε ήταν κάτι πολύ πρωτοποριακό.
“Συνήθως οι άνθρωποι νομίζουν ότι πρέπει διαφημίζονται μόνο πράγματα κακής ποιότητας και ότι αν το προϊόν είναι καλό θα πουληθεί έτσι κι αλλιώς. Αυτή είναι η πιο λανθασμένη άποψη. Η διαφήμιση είναι το όνομα του προϊόντος. Η διαφήμιση πρέπει να είναι ένα ποικιλόμορφο τέχνασμα. Στη Σοβιετική Ένωση όλα πρέπει να δουλεύουν για το καλό του προλεταριάτου. Σκεφτείτε τη διαφήμιση !”
(Βλαντίμιρ Μαγιακόβσκι)
Οι πρωτότυπες, πρωτοποριακές ιδέες του ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του. Με τη βροντερή φωνή του, τις απαγγελίες των ποιημάτων του, τους φλογερούς λόγους του αλλά και τα συνθήματά του που εύκολα αποστηθίζονταν παρότρυνε, ξεσήκωνε και κινητοποιούσε το προλεταριάτο να υπερασπιστεί την επανάσταση.
Συντάκτης
ΕΛΕΝΗ ΤΣΟΛΙΑ
Η Ελένη Τσολιά είναι απόφοιτος του κρατικού πανεπιστημίου της Μόσχας Λομονόσοβ. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα master of arts στη ρωσική γλώσσα και λογοτεχνία καθώς και PhD στη θεωρητική και ιστορικό – συγκριτική γλωσσολογία. Από το 1993 διδάσκει τη ρωσική γλώσσα ως ξένη σε ιδιωτική σχολή ενώ παράλληλα ασχολείται με την έρευνα και τη μελέτη της ρωσικής γλώσσας, λογοτεχνίας και κουλτούρας.
