Η μάχη του Στάλινγκραντ – Μαχαίρι στην καρδιά του Γ' Ράιχ

Το Φεβρουάριο του 1943 ολοκληρώθηκε η μάχη του Στάλινγκραντ,μια από τις πιο καθοριστικές μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1942 οι Γερμανοί πέρασαν σε αντεπίθεση και κατάφεραν να σπάσουν την αμυντική γραμμή των σοβιετικών στρατευμάτων και αφού πήραν την πόλη Χάρκοβο προχώρησαν προς τον ποταμό Ντον. Πλησίασαν την πόλη Στάλινγκραντ, σημερινό Βολγκογκράντ. Η μάχη που δόθηκε για την πόλη ήταν μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες,  σημείο καμπής, όπως χαρακτηρίστηκε αργότερα, η μάχη αυτή ήταν καθοριστική για την έκβαση του πολέμου.

Δύο εκατομμύρια στρατιώτες συμμετείχαν κι από τις δύο πλευρές, ενώ χίλια αεροπλάνα βομβάρδιζαν καθημερινά την πόλη. Το 1943 ο Σοβιετικός στρατός περικύκλωσε την πόλη αλλά ο Χίτλερ απαγόρευσε στους Γερμανούς να παραδοθούν υποσχόμενος βοήθεια. Ο διοικητής της έκτης στρατιάς Φρίντριχ Πάουλους  ζητούσε επειγόντως  τροφοδοσία  από αέρος, όπως του είχαν υποσχεθεί, αλλά τα γερμανικά αεροπλάνα δεν μπορούσαν να περάσουν μέσα από τα πυρά των ρωσικών αντιαεροπορικών. Οι γερμανικές προσπάθειες ανεφοδιασμού του παγιδευμένου στρατού απέβησαν μάταιες. Ο δακτύλιος που σχημάτισε ο Κόκκινος Στρατός γύρω από τις γερμανικές θέσεις έσφιγγε ερμητικά.Η έκτη στρατιά του συνταγματάρχη Πάουλους ήταν παγιδευμένη και η συνθηκολόγηση δεν άργησε.  Στον Κόκκινο Στρατό παραδόθηκαν 91 χιλιάδες στρατιώτες, 3 χιλιάδες αξιωματικοί και 24 στρατηγοί.

Σε αυτή τη μάχη οι Γερμανοί έχασαν περισσότερους από 500 χιλιάδες άντρες. Ήταν η πρώτη μεγάλη ήττα του Χίτλερ και ο Πάουλους ο πρώτος στρατάρχης που παραδόθηκε μαζί με το επιτελείο του. Από τη στιγμή αυτή ο Κόκκινος Στρατός απέκτησε την πρωτοβουλία των στρατιωτικών επιχειρήσεων την οποία διατήρησε μέχρι το τέλος του πολέμου. Η είδηση ότι η Βέρμαχτ δεν ήταν αήττητη έφτασε σε όλες τις κατεχόμενες από τους Γερμανούς χώρες, αναπτερώνοντας το ηθικό των υπόδουλων λαών.  Η ελπίδα γέμισε χαρά τις καρδιές των λαών που αγωνίζονταν για την ελευθερία τους,αφού κατάλαβαν ότι η αντίθετη μέτρηση είχε αρχίσει. 

Ο Πάουλους ήταν στα χέρια των Σοβιετικών. Οι Σοβιετικοί αφού πρώτα τον  περιέθαλψαν, τον απομόνωσαν σε ένα  σπίτι όπου μπορούσε να διαβάσει και να αναλογιστεί τις συνέπειες της πολιτικής της εθνικιστικής διχτατορίας, του πολέμου εξόντωσης και της ρατσιστικής ιδεολογίας. Τον βοήθησαν να αντιληφθεί ότι ο πόλεμος αυτός δεν ήταν μόνο μια ακόμη στρατιωτική σύγκρουση, ήταν κυρίως μια σύγκρουση πολιτική. Η πολιτική του Γ’Ράιχ είχε στόχο την εξόντωση του αντιπάλου όχι μόνο του στρατού αλλά και των αμάχων που θεωρούσε φυλετικά κατώτερους, υπάνθρωπους, όπως ονόμαζε τους Σλάβους. 

Στα χέρια των Γερμανών, στο στρατόπεδο Ζάξενχαουζεν, στη Γερμανία βρισκόταν ο Σοβιετικός αξιωματικός πυροβολικού Γιάκοβ Τζουκασβίλη, ο μεγαλύτερος γιος του Στάλιν. Οι Γερμανοί πρότειναν στους Σοβιετικούς να τον ανταλλάξουν με τον στρατηγό Πάουλους. Η σοβιετική πλευρά δεν διαπραγματεύτηκε. Ο Γιάκοβ εκείνο τον χρόνο πέθανε στα 43 του χρόνια στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως όπου κρατείτο,χωρίς να γίνει ποτέ γνωστό αν εκτελέστηκε ή αν αυτοκτόνησε, πέφτοντας στα ηλεκτρικά καλώδια που περιέφραζαν το στρατόπεδο. 

Μετέπειτα ο Πάουλους ήταν από τους βασικότερους μάρτυρες κατηγορίας στη δίκη της Νυρεμβέργης όπου πολλοί ναζί καταδικάστηκαν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Οι αμετανόητοι Γερμανοί ναζί τον θεώρησαν προδότη ενώ άλλοι ισχυρίστηκαν ότι αντιλήφθηκε το μέγεθος του εγκλήματος και μετανόησε πραγματικά. Ο ίδιος πάντως, φεύγοντας από τη  Σοβιετική Ένωση είπε ότι ήρθε σαν εχθρός και φεύγει σαν φίλος. 

Ο θάνατος και τα ερείπια όμως που άφησε πίσω του ο στρατός του οποίου ηγήθηκε, μαρτυρούν ότι η καταστροφή της πολιτιστικής υποδομής ήταν ολοκληρωτική. Κανένας άλλος εισβολέας δεν διέπραξε τόσο παράλογες και προσχεδιασμένες φρικαλεότητες . Οι ναζί κατέβαλαν συστηματική προσπάθεια να αφανίσουν τις αποδείξεις ότι η χώρα αυτή δεν ήταν χώρα υπανθρώπων όπως την παρουσίαζαν. Στην προσπάθειά τους να αποδείξουν την φυλετική τους ανωτερότητα άφησαν πίσω τους το θάνατο, τη φρίκη και ισοπεδωμένες πόλεις. Η τρομακτική αυτή ιστορική μνήμη  ανήκει σε όλη την ανθρωπότητα και δεν αφορά αποκλειστικά και μόνο τους λαούς που ενεπλάκησαν στο φρικτό αυτό πόλεμο.

ΕΛΕΝΗ ΤΣΟΛΙΑ
Συντάκτης

ΕΛΕΝΗ ΤΣΟΛΙΑ

Η Ελένη Τσολιά είναι απόφοιτος του κρατικού πανεπιστημίου της Μόσχας Λομονόσοβ. Έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα master of arts στη ρωσική γλώσσα και λογοτεχνία καθώς και PhD στη θεωρητική και ιστορικό – συγκριτική γλωσσολογία. Από το 1993 διδάσκει τη ρωσική γλώσσα ως ξένη σε ιδιωτική σχολή ενώ παράλληλα ασχολείται με την έρευνα και τη μελέτη της ρωσικής γλώσσας, λογοτεχνίας και κουλτούρας.

Δείτε ακόμη

  • ΓΙΟΥΡΟΒΙΖΙΟΝ

    Στις 23 Φεβρουαρίου η ΕΡΤ πρόκειται να γιορτάσει τα 60 της χρόνια, καθώς εξέπεμψε για πρώτη φορά στις 23 Φλεβάρη του 1966. Όχι, δεν το θυμάμαι, αγέννητος ήμουν. Την θυμάμαι όμως μικρή, νηπιαγωγάκι σχεδόν. Όλοι οι άνθρωποι μιλούν αβέβαια για τις πρώτες τους αναμνήσεις. Για πολλές από τις δικές μου «πρώτες αναμνήσεις» υποψιάζομαι ότι απλώς…

  • Το κόκκινο είναι μόνο αίμα

    Επομένως εκείνοι που δεν γνωρίζουν τι σημαίνει παιδεία και αρετή δεν είναι ικανοί να σηκώσουν τα βλέμματά τους προς τα πάνω(…) αλλά πάντα κοιτάζοντας προς τα κάτω, σαν ζώα, και σκυμμένοι στη γη και σε τραπέζια βόσκουν χορταίνοντας την κοιλιά τους και τις υλικές τους επιθυμίες. Και από την πλεονεξία αυτών των απολαύσεων κλωτσούν και…

  • ΛΕΖΑΝΤΕΣ ΣΤΟ ΕΦΗΜΕΡΟ

    Ήταν τα πρόσωπά τους που μοίραζαν θάνατο. Κι ύστερα, τα χέρια τους που ακουμπούσαν τρεμάμενα τα σερβίτσια. Μέχρι να φτάσει εκείνη η μπουκιά στο στόμα τους ήταν σα να περνούσαν χίλιες ζωές. Είπα κάποτε, δεν θα ξαναπεράσω από ‘δω, κι ύστερα πάλι ακολουθούσα τον ίδιο λασπερό δρόμο. Βλέπεις, είναι κάποιες πόλεις που σε οδηγούν αδίστακτα…

  • Μπορς – Η κόκκινη ρωσική σούπα

    Η σούπα μπορς είναι γνωστή από τα παλιά χρόνια και θεωρείται παραδοσιακό φαγητό για πολλούς λαούς της Ανατολικής Ευρώπης. Για τους Ρώσους δεν είναι μόνο μια παραδοσιακή σούπα αλλά είναι η πιο αγαπημένη σούπα. Σύμφωνα με το ετυμολογικό λεξικό του Μ.Φάσμερ αναφέρεται στα γραπτά κείμενα από τον 16ο αιώνα και ετυμολογείται από την ονομασία του…

  • Στην έρημο του πραγματικού;

    Η πανδημία του Covid-19 αποτελεί μια κλασική περίπτωση αυτού που λέμε game changer, δηλαδή έναν απρόβλεπτο παράγοντα που ανατρέπει τα μέχρι στιγμής δεδομένα και επιβάλλει μια νέα αντιμετώπιση της κατάστασης αλλά και έναν νέο τρόπο σκέψης. Οι δρακόντειοι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στη μετακίνηση ήταν η πρώτη και σχεδόν αταβιστική αντίδραση του συστήματος απέναντι σε…

  • Να τα πούμε;

    Όταν ο γνωστός άθεος καθηγητής Φιλοσοφίας και συγγραφέας Αλαίν ντε Μποτόν έγραψε το βιβλίο Θρησκεία για άθεους, σίγουρα δεν είχε υπ’ όψη μόνον όσους δηλώνουν άθεοι αλλά όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως θρησκείας. Κατά τη γνώμη του και χωρίς να πρεσβεύει μια επιστροφή στη θρησκευτικότητα, εάν εφαρμοστούν τα βασικά σημεία των πιο διαδεδομένων θρησκειών στον κόσμο,…