Η νέα δρακόντεια νομοθεσία της ΕΕ για τους μετανάστες: Τα «return hubs» εκτός Ευρώπης και οι fast track επιστροφές

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μία από τις πιο αυστηρές μεταρρυθμίσεις της μεταναστευτικής της πολιτικής των τελευταίων ετών, υιοθετώντας ένα νέο πλαίσιο που προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής παράτυπων μεταναστών, αυξημένες δυνατότητες κράτησης και, για πρώτη φορά, τη δημιουργία κέντρων επιστροφής εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, τα λεγόμενα «return hubs».

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη νέα νομοθεσία με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές, δίνοντας το πράσινο φως σε ένα σύστημα που στόχο έχει να αυξήσει σημαντικά το ποσοστό επιστροφών όσων δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, οι εθνικές αρχές αποκτούν διευρυμένες αρμοδιότητες για την εφαρμογή των αποφάσεων, ενώ προβλέπονται αυστηρότερα μέτρα για περιπτώσεις μη συνεργασίας ή κινδύνου διαφυγής.

Oι fast track επιστροφές

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, κάθε υπήκοος τρίτης χώρας για τον οποίο εκδίδεται απόφαση επιστροφής θα υποχρεούται να εγκαταλείπει το κράτος-μέλος στο οποίο βρίσκεται είτε άμεσα είτε εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.

Μάλιστα, η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι οι μετανάστες που βρίσκονται σε διαδικασία επιστροφής μπορούν να τεθούν υπό κράτηση μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση, εφόσον δεν συνεργάζονται με τις αρχές, θεωρούνται απειλή για τη δημόσια ασφάλεια ή υπάρχει κίνδυνος να διαφύγουν.

Η διάρκεια της κράτησης μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορεί να παρατείνεται για ακόμη έξι μήνες.

Παράλληλα, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν εναλλακτικά μέτρα, όπως υποχρεωτική παρουσία στις αρχές, περιορισμό διαμονής σε συγκεκριμένο τόπο, οικονομικές εγγυήσεις ή ηλεκτρονική επιτήρηση.

Τι είναι τα «return hubs»

Το πιο αμφιλεγόμενο στοιχείο του νέου πλαισίου αφορά τα λεγόμενα «return hubs», δηλαδή κέντρα επιστροφής που θα λειτουργούν σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις δομές αυτές θα μπορούν να μεταφέρονται άτομα για τα οποία έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επιστροφής, εφόσον υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ κράτους-μέλους της ΕΕ και της χώρας που θα τα φιλοξενεί. Από το μέτρο εξαιρούνται ρητά οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημαίνει ότι οι χώρες που θα φιλοξενούν τέτοια κέντρα θα πρέπει να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και την αρχή της μη επαναπροώθησης, η οποία απαγορεύει την επιστροφή προσώπων σε περιοχές όπου κινδυνεύουν με διώξεις ή απάνθρωπη μεταχείριση.

Αυστρία, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Ολλανδία συμμετέχουν ήδη σε κοινές διεργασίες, για τη δημιουργία τέτοιων δομών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις χώρες που έχουν αναφερθεί ως πιθανοί προορισμοί, περιλαμβάνονται η Ρουάντα, η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν.

Ενισχυμένες εξουσίες στις αρχές

Το νέο καθεστώς δίνει επίσης στις εθνικές αρχές τη δυνατότητα λήψης ειδικών μέτρων για την προετοιμασία και υλοποίηση των επιστροφών. Μεταξύ άλλων προβλέπονται έρευνες σε κατοικίες ή άλλους χώρους, καθώς και έλεγχοι και κατασχέσεις αντικειμένων ή ηλεκτρονικών συσκευών, κατόπιν των απαραίτητων εγκρίσεων και με τις προβλεπόμενες δικαστικές εγγυήσεις.

Τα επόμενα βήματα

Μετά την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η νομοθεσία θα πρέπει να λάβει και την τυπική έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ πριν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ορισμένες από τις νέες διατάξεις, μεταξύ αυτών και το πλαίσιο για τα «return hubs», αναμένεται να τεθούν σε ισχύ άμεσα, ενώ οι υπόλοιπες θα εφαρμοστούν σταδιακά μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.

Πηγή: ieidiseis.gr