Καύσωνας: Αποπνικτική ατμόσφαιρα με υψηλές θερμοκρασίες σε όλη τη χώρα, οι ειδικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή – Αύριο η χειρότερη μέρα

Αποπνικτική η ατμόσφαιρα σε πολλές περιοχές της χώρας μας, με τον υδράργυρο να αγγίζει ακόμη και τους 42 βαθμούς Κελσίου. Συστάσεις αυτοπροστασίας από τους ειδικούς, ενώ υψηλός είναι ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς και σήμερα.

Σε συνθήκες έντονου καύσωνα παραμένει η χώρα, με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τοπικά τους 41 βαθμούς Κελσίου και την αίσθηση της ζέστης να γίνεται ακόμη πιο έντονη λόγω της αυξημένης υγρασίας. Σε αρκετές περιοχές οι πολίτες βιώνουν θερμικές συνθήκες πολύ υψηλότερες από τις τιμές που καταγράφουν τα θερμόμετρα.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες σημειώθηκαν χθες σε περιοχές της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και της Θεσσαλίας, όπου ο υδράργυρος άγγιξε ή ξεπέρασε τους 41°C. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες στις αστικές περιοχές επιβαρύνουν σημαντικά το μικροκλίμα, με την άσφαλτο και τις επιφάνειες των κτιρίων να αναπτύσσουν θερμοκρασίες που ξεπερνούν κατά πολύ αυτές του αέρα.

Σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προβλέψεις, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες θα διατηρηθούν έως και την Τετάρτη. Στη δυτική και βόρεια Ελλάδα αναμένεται σταδιακή υποχώρηση της ζέστης λόγω των βορειοδυτικών ανέμων, ενώ στα ανατολικά ηπειρωτικά οι θερμές και ξηρές αέριες μάζες θα διατηρήσουν τον υδράργυρο σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Η Αττική, η ανατολική Στερεά, η Βοιωτία, η Φθιώτιδα, η Αργολίδα και η Κορινθία συγκαταλέγονται στις περιοχές όπου οι θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τους 42 βαθμούς Κελσίου.

Οι ίδιες συνθήκες αυξάνουν σημαντικά και τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών, καθώς οι θερμοί και ξηροί άνεμοι ευνοούν την ταχεία ανάπτυξη των μετώπων.

Από την Πέμπτη προβλέπεται αισθητή πτώση της θερμοκρασίας σε όλη τη χώρα, με τις μέγιστες τιμές να υποχωρούν στα επίπεδα των 32 έως 34 βαθμών Κελσίου. Παράλληλα, προς το τέλος της εβδομάδας αναμένεται αλλαγή του καιρού, με πιθανότητα για βροχές και τοπικές καταιγίδες κυρίως στα κεντρικά και βόρεια τμήματα της χώρας.

Οι δήμοι των περιοχών στις οποίες αναμένονται οι υψηλότερες θερμοκρασίες έχουν ανοίξει κλιματιζόμενους χώρους, ενώ με έκτακτη εγκύκλιο το υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει τις βασικές οδηγίες προφύλαξης.

Οδηγίες προστασίας

Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν στους πολίτες να περιορίζουν τις μετακινήσεις και τη σωματική δραστηριότητα κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, να παραμένουν σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους, να καταναλώνουν άφθονα υγρά και να επιλέγουν ελαφριά γεύματα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για ηλικιωμένους, βρέφη, μικρά παιδιά, εγκύους και άτομα με χρόνια νοσήματα.

Σε περίπτωση συμπτωμάτων όπως έντονη ζάλη, πονοκέφαλος, σύγχυση, λιποθυμία ή πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος, απαιτείται άμεση μεταφορά του ατόμου σε δροσερό χώρο και επικοινωνία με τις υπηρεσίες υγείας, καθώς ενδέχεται να πρόκειται για θερμοπληξία.

Παράλληλα, οι αρχές καλούν τους πολίτες να αποφεύγουν κάθε ενέργεια που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά στην ύπαιθρο, καθώς οι καιρικές συνθήκες των επόμενων ημερών χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα επικίνδυνες.

Λήψη μέτρων για την προστασία εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση

Οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης επιβάλλονται οι προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

Τονίζεται ότι στις υποχρεώσεις των εργοδοτών, μεταξύ των άλλων συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

1. Ο προσδιορισμός των εργασιών και των χώρων εργασίας όπου ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων αναμένεται να είναι αυξημένος – με βάση τη σχετική βιβλιογραφία, την εμπειρία από προηγούμενα έτη και τα αποτελέσματα μετρήσεων θερμοκρασίας και υγρασίας και άλλων δεικτών μικροκλίματος – και η αναλυτική εξειδίκευση των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων που πρέπει κατά περίπτωση να ληφθούν για την αντιμετώπισή του, πραγματοποιείται με την ενεργό συμμετοχή του Τεχνικού Ασφαλείας και του Ιατρού Εργασίας (όπου προβλέπεται να
   απασχολείται), σε συνεργασία με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.
2. Η λήψη των κατάλληλων κατά περίπτωση τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για τη μείωση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων. Ενδεικτικός κατάλογος τεχνικών και οργανωτικών μέτρων παρατίθεται στο συνημμένο Παράρτημα 1.
3. Η οργάνωση της κατάλληλης υποδομής για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την παροχή πρώτων βοηθειών που προβλέπεται βάσειτων παρ. 1 & 2, του άρθρου 45, του ΚΝΥΑΕ (ν. 3850/2010).
4. Η ενημέρωση και παροχή οδηγιών στους εργαζόμενους.
5. Η χορήγηση στους εργαζόμενους κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας.
6. Σε κάθε περίπτωση, η θερμοκρασία στους χώρους εργασίας πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού λαμβανομένης υπόψη της φύσης της εργασίας, της σωματικής προσπάθειας που απαιτείται για την εκτέλεσή της και των κλιματολογικών συνθηκών των εποχών του έτους, σύμφωνα με το π.δ. 305/96 “Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια σε συμμόρφωση προς την οδηγία 92/57/EOK” και το π.δ. 16/96, “Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας σε συμμόρφωση με την οδηγία 89/654/EOK”, όπου και αναφέρεται η υποχρέωση εφαρμογής των ειδικών μέτρων που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις και τις εγκυκλίους οδηγίες σε περίπτωση καύσωνα.
7. Οι εργοδότες οφείλουν να επιδεικνύουν ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των εργαζομένων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ένταξη των εργαζομένων στις παραπάνω ομάδες γίνεται από τον Ιατρό Εργασίας της επιχείρησης και, όπου δεν προβλέπεται η απασχόληση Ιατρού Εργασίας, με ιατρική βεβαίωση που θα προσκομίζει ο ίδιος ο εργαζόμενος.
8. Επιχειρήσεις υπαγόμενες σε συλλογικές ρυθμίσεις εργασίας εν ισχύ, οφείλουν να τηρούν τα μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση, σύμφωνα με τυχόν ειδικούς όρους που περιλαμβάνονται σε αυτές.

1595: Η 24ωρη Γραμμή Εξυπηρέτησης Δημότη

Οι πολίτες και ιδιαίτερα όσοι ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, μπορούν να επικοινωνούν με την 24ωρη Γραμμή Εξυπηρέτησης του Δημότη 1595 (χρέωση ανάλογα με τον πάροχο) ή με το 2105287800. Για ιατρικές συμβουλές και καθοδήγηση σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, λειτουργεί η «Γραμμή Καύσωνα» των Πολυδύναμων Δημοτικών Ιατρείων, στον αριθμό 210 3638049, καθημερινά από τις 8:30 π.μ. έως τις 7:30 μ.μ.

Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία: Οι καύσωνες αυξάνουν τη θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα – 8 πρακτικά tips προστασίας

Κάθε καλοκαίρι, με την άνοδο των θερμοκρασιών, αυξάνεται και ο αριθμός των εισαγωγών σε καρδιολογικές κλινικές. Δεν πρόκειται για σύμπτωση. Η σχέση μεταξύ ζέστης και καρδιαγγειακής νόσου είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη και αφορά άμεσα εκατομμύρια ανθρώπους στη χώρα μας, αναφέρει η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), συνοψίζοντας τα δεδομένα και τα μέτρα προστασίας για τους καρδιοπαθείς.

Ο καύσωνας δεν είναι απλώς δυσφορία. Για τους ανθρώπους με καρδιαγγειακά νοσήματα, αποτελεί αποδεδειγμένο παράγοντα κινδύνου με μετρήσιμες συνέπειες. Μεγάλη μετα-ανάλυση 54 επιδημιολογικών μελετών σε 20 χώρες, που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Planetary Health, έδειξε ότι οι καύσωνες αυξάνουν τη θνητότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά περίπου 15% συγκριτικά με περιόδους φυσιολογικών θερμοκρασιών.

Ο κίνδυνος εντείνεται με τη διάρκεια. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο BMC Public Health, όταν η μέγιστη θερμοκρασία ξεπερνά τους 35 ° C για τέσσερις συνεχόμενες ημέρες, η καρδιαγγειακή θνητότητα αυξάνεται κατά 10%, ενώ από την πέμπτη ημέρα μπορεί να φτάσει το 51%. Τα άτομα άνω των 65 ετών κινδυνεύουν δυσανάλογα περισσότερο: σε παρατεταμένους καύσωνες διάρκειας πέντε ή περισσοτέρων ημερών, η θνητότητα στην ηλικιακή αυτή ομάδα αυξάνεται κατά 24%, έναντι 18% στον γενικό πληθυσμό.

Ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση, η οποία επιδεινώνεται σημαντικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον σχηματισμό τροποσφαιρικού όζοντος και αυξάνουν τις συγκεντρώσεις λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων (PM2.5). Μελέτες δημοσιευμένες στο Journal of the American College of Cardiology δείχνουν ότι η έκθεση στα PM2.5 συνδέεται με φλεγμονή αγγειακού τοιχώματος, ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και οξειδωτικό στρες — μηχανισμοί που επιταχύνουν την αθηροσκλήρωση και αυξάνουν τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και καρδιακής ανεπάρκειας. Η βραχυπρόθεσμη έκθεση στο όζον έχει επίσης συνδεθεί με αυξημένες νοσηλείες για καρδιακή ανεπάρκεια σε ευπαθείς πληθυσμούς.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση: τα αστικά κέντρα εμφανίζουν τακτικά υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων κατά τη διάρκεια καλοκαιρινών καυσώνων, ενισχυμένες από κυκλοφοριακή συμφόρηση και δασικές πυρκαγιές. Για τους καρδιοπαθείς, καύσωνας και ατμοσφαιρική ρύπανση λειτουργούν συνεργικά: ο ένας παράγοντας ενισχύει τις επιπτώσεις του άλλου.

Γιατί η καρδιά επιβαρύνεται περισσότερο

Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, ο οργανισμός αυξάνει τη ροή αίματος στο δέρμα για να αποβάλει θερμότητα. Αυτό επιβαρύνει άμεσα την καρδιά, η οποία πρέπει να αντλεί περισσότερο αίμα με αυξημένους παλμούς, ενώ η αρτηριακή πίεση τείνει να πέσει. Ταυτόχρονα, η εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών, που μπορεί να αποσταθεροποιήσει τον καρδιακό ρυθμό και να αλλάξει τη δράση βασικών φαρμάκων, όπως τα διουρητικά και οι αντιαρρυθμικοί παράγοντες.

Η φαρμακευτική αγωγή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας: οι β-αποκλειστές μπορεί να περιορίσουν την αντιρροπιστική αύξηση παλμών, τα διουρητικά να επιτείνουν την αφυδάτωση, ενώ τα αντιυπερτασικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν επικίνδυνη πτώση πίεσης. Η κατανόηση αυτών των αλληλεπιδράσεων είναι ουσιαστική και απαιτεί εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση πριν από κάθε καλοκαίρι.

Ομάδες υψηλού κινδύνου είναι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού, αρρυθμίες (ιδίως κολπική μαρμαρυγή), κακώς ρυθμισμένη υπέρταση, ηλικία άνω των 65 ετών, πολυφαρμακία.

8 πρακτικά tips προστασίας

1. Πίνετε νερό ακόμα και αν δεν διψάτε. Η αίσθηση δίψας μειώνεται με την ηλικία. Στοχεύστε 6-8 ποτήρια ημερησίως, εκτός αν ο γιατρός σας έχει ορίσει περιορισμό υγρών. Αποφύγετε αλκοόλ και καφεΐνη που επιτείνουν την αφυδάτωση.
2. Αποφύγετε την έξοδο τις ώρες αιχμής. Οι ώρες 12:00-17:00 συνδυάζουν μέγιστη θερμοκρασία και κορυφαίες συγκεντρώσεις ρύπων. Μείνετε σε κλιματιζόμενο χώρο ή επισκεφτείτε δημόσιο κτίριο αν δεν έχετε κλιματισμό στο σπίτι.
3. Παρακολουθείτε τον Δείκτη Ποιότητας Ατμοσφαιροκού Αέρα. Τις ημέρες υψηλής ρύπανσης ή κατά τη διάρκεια πυρκαγιών, αποφύγετε κάθε περιττή έξοδο. Η πληροφορία είναι διαθέσιμη σε εφαρμογές καιρού και στον ιστότοπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος.
4. Ντυθείτε κατάλληλα. Ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα από φυσικά υφάσματα και καπέλο μειώνουν την απορρόφηση θερμότητας και την καταπόνηση του οργανισμού.
5. Μην αλλάξετε φάρμακα χωρίς ιατρική γνώμη. Πολλοί ασθενείς μειώνουν μόνοι τους τα διουρητικά φοβούμενοι αφυδάτωση. Αυτό είναι επικίνδυνο. Κάθε αλλαγή δοσολογίας πρέπει να γίνεται μόνο με οδηγία του γιατρού.
6. Μετράτε την αρτηριακή σας πίεση πιο συχνά. Η ζέστη μπορεί να την αλλάξει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Κρατάτε ημερολόγιο τιμών και ενημερώστε τον καρδιολόγο σας αν παρατηρήσετε επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις.
7. Τρώτε ελαφριά και κοιμηθείτε αρκετά. Βαριά γεύματα επιβαρύνουν κυκλοφορικό και πεπτικό. Προτιμήστε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε κάλιο. Η έλλειψη ύπνου σε θερμές νύχτες ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και επιτείνει την καταπόνηση της καρδιάς.
8. Μάθετε τα σημάδια κινδύνου — καλέστε αμέσως το 166. Δύσπνοια ή βάρος στο στήθος, ζαλάδα ή λιποθυμία, ανώμαλος καρδιακός ρυθμός, ξαφνικό πρήξιμο στα κάτω άκρα, έντονη κόπωση που δεν υποχωρεί — όλα αυτά απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Στους καρδιοπαθείς, η ταχύτητα αντίδρασης καθορίζει την έκβαση. Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία επομένως συνιστά ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο καύσωνας και η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελούν πραγματικούς, μετρήσιμους παράγοντες κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία, και ο κίνδυνος αυτός μεγαλώνει καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τα φαινόμενα αυτά συχνότερα και εντονότερα. Ωστόσο, με κατάλληλη πρόληψη και καλή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό, ο κίνδυνος παραμένει διαχειρίσιμος.

Πηγή: ertnews.gr

φωτο, αρχείου