Ο αέρας δονείται από αναμνήσεις, τα φλας της δημοσιότητας αστράφτουν ες αεί. Ο κόλπος του Μεραμπέλου θέλει να τον κοιτάξεις. Και είναι σίγουρο: όπως όλοι, κι εσύ θα μαγευτείς.

Πανοραμική άποψη της φημισμένης, «βουλισμένης» λίμνης του Αγίου
 
%IMAGEALT%

Ηταν το 2011 που ο Αγιος ξανάνιωσε ξαναζώντας τις παλιές του δόξες. Δεν αναφερόμαστε βέβαια σε κάποιον ρακένδυτο ασκητή, αλλά στην πολυφωτογραφημένη και απροκάλυπτα φωτογενή πρωτεύουσα του Λασιθίου, τον παραθαλάσσιο Αγιο Νικόλαο στο βορειοδυτικό άκρο του κόλπου Μεραμπέλου.

Ο αφανής πρωταγωνιστής της επιτυχημένης ελληνικής παραγωγής «Το Νησί» συμμάχησε ακόμα μία φορά με τους γείτονές του Ελούντα και Πλάκα, κι ξανάγινε ένας από τους δημοφιλέστερους καλοκαιρινούς προορισμούς. Οψόμεθα για τη συνέχεια και προς το παρόν χαιρετίζουμε τη σειρά μας να πρωταγωνιστήσουμε στα ταξιδιωτικά και πολιτιστικά του δρώμενα.

Ρομαντικά φλας μπακ
Μα τι συμβαίνει επιτέλους με το συγκεκριμένο λιμανάκι και τραβά τα βλέμματα των κινηματογραφιστών από τη δεκαετία του ‘60 και ύστερα; Τι είναι αυτό που κάνει τους επίδοξους location managers να ρουφούν αχόρταγα και με μανία τις φωτογενείς γωνιές του; Να το επιλέγουν ανάμεσα σε τόσα άλλα και να καταλήγει να φιλοξενεί αειθαλή και σύγχρονα ονόματα του διεθνούς jet set;

Αγνωσται αι βουλαί του Κυρίου, ειδικά αν θέσουμε επί τάπητος τη χρονική αλληλουχία των πραγμάτων. Η πολιτισμική άνθηση ξεκινά 8 αιώνες πριν, με τη σύσταση της ισχυρής ελληνιστικής πόλης με το όνομα Λατώ. Κέντρο της εμπορικής κίνησης και στη βυζαντινή περίοδο, μπήκε αναπόφευκτα στο στόχαστρο των πειρατών. Οι ευσεβείς Κρήτες, ως ήτο αναμενόμενον, στράφηκαν στον Θεό. Εχτισαν στην είσοδο του λιμανιού ένα εκκλησάκι και το αφιέρωσαν στον προστάτη των ναυτικών.

Εν συνεχεία, τον 13ο αιώνα, οι Ενετοί μαγεύτηκαν κι αυτοί από την ομορφιά του. Ονομάτισαν την περιοχή Porto di San Nicolò και έχτισαν σε ύψωμα -στο σημείο της σημερινής Νομαρχίας- το κάστρο Μιραμπέλλο, σημαδεύοντας πλέον σε όλους τους χάρτες την απρόσκοπτη θέα του. Οι τουρκικές επιδρομές και ο καταστροφικός εγκέλαδος του 1303 δεν άφησαν τίποτα όρθιο.

Η Σπιναλόγκα, με τα δεκάδες τουριστικά σκάφη, ελάχιστα θυμίζει τα χρόνια που έζησε ως Λεπροκομείο
 
%IMAGEALT%

Ο Αγιος, δε, ξαναχτίστηκε από Κριτσιώτες χωρικούς ως οικισμός Μαντράκι στις αρχές του 19ου αιώνα. Στα τέλη του ανακτά το παλιό του όνομα και αναπτύσσεται πανηγυρικά γύρω από τη φημισμένη του λίμνη. Τότε ξεκινά και το βαθύ «αίσθημα» που χρόνια τώρα διατηρεί με τις καλές τέχνες.

Το 1957 ο Ζυλ Ντασσέν γυρίζει την ταινία «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» και το Χόλιγουντ ακολουθεί. Χτίζονται πολυτελή θέρετρα, με πρωτοπόρο το Minos Beach, τα οποία δίνουν την απαιτούμενη τουριστική ώθηση στο ως τότε «απροετοίμαστο» χωριουδάκι. Παρομοίως, γοργή και η εξέλιξη της Ελούντας. Με όνομα που προέρχεται από την αρχαία πόλη Ολούς, είχε ως οχυρό τη Σπιναλόγκα, η οποία αργότερα επήλθε στα χέρια των Ενετών. Αυτοί παίρνουν και τα εύσημα για την κατασκευή του ξακουστού απόρθητου φρουρίου.

Το 1964, το μόλις 11 χλμ. μακριά από τον Αγιο γραφικό χωριό αλλάζει πρόσωπο, όταν ο ο Walt Disney το επιλέγει για τα γυρίσματα της ταινίας «Τα σμαράγδια της Μεσογείου». Η Ελένη Νάκου -υπεύθυνη και για τη δημιουργία του Minos Beach- ανοικοδομεί στην παρθένα παραλία του το Elounda Beach, με χίλια μύρια άλλα φαντασμαγορικά resorts να έπονται.

Στο παιχνίδι μπαίνει και η Πλάκα, το μικρό ψαροχώρι αντικριστά της νήσου Σπιναλόγκας. Με παρελθόν που συνδέεται άμεσα με την ακάνθινη ιστορία συγκέντρωσης των λεπρών, είναι πλέον διεθνώς γνωστό ως «Το Νησί» της συγγραφέως Victoria Hislop.

Η σύγχρονη πλευρά της ζωής ξεκινά στον Αγιο και εξελίσσεται γύρω από τα ατάραχα νερά της «βουλισμένης λίμνης». Η γραφική λιμνοθάλασσα, που πιθανόν δημιουργήθηκε από εδαφική καθίζηση, αποτελεί απάνεμο καταφύγιο δεκάδων καϊκιών, ενώ συνδέεται με το λιμάνι με κανάλι του1870. Ακόμα μια προσθήκη στο πλάνο, το «ψεύτικο» εκκλησάκι στο μέσον της, απομεινάρι των γυρισμάτων της ταινίας του 1969 «Η νεράιδα και το παλικάρι» με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

Μια και το ᾽φερε η κουβέντα για ξωθιές, μύθους και δοξασίες, αξίζει να αναφέρουμε πως κάτω από τα απόκρημνα βράχια, σύμφωνα με τους θρύλους, έπαιρναν το μπάνιο τους οι θεές Αθηνά και Αρτεμις (ή Βριτόμαρτις). Από άλλους πιστευόταν πως ήταν απύθμενη (εξ ου και η ονομασία «άπατη»), μια πεποίθηση που βέβαια καταρρίφθηκε όταν αποκαλύφθηκε το 64 μ. βάθος της. Αλλοι πάλι ισχυρίζονται πως υπογείως συγκοινωνεί με το ηφαίστειο της Σαντορίνης.

Με αυτά κατά νου, απολαύστε έναν περίπατο γύρω από τα πρασινογάλαζα νερά και ανηφορίστε τα σκαλοπάτια μέχρι το πευκόφυτο πάρκο, για να χαρείτε πανοραμικά καρέ πάνω από τη λίμνη. Κάντε μια βόλτα στην πολύβουη μαρίνα και επισκεφθείτε το ταπεινό εκκλησάκι που τον ονομάτισε, στη δυτική γωνιά της πόλης, με θέα τα μεσοπέλαγα ριγμένα νησάκια, γνωστά και ως «βράχοι του Αγίου Αντωνίου».

Περπατήστε τα δεκάδες «ανθισμένα» σκαλιά που οδηγούν στις επάνω γειτονιές και ανακαλύψτε δύο υπέροχες, εντός πόλης παραλίες. Μία από αυτές, η οργανωμένη πλαζ της Κιτροπλατείας (εδώ παλιά φόρτωναν κίτρα!), η άλλη, μια ρεματιά όπου «φωλιάζει» ο Γαργαδόρος, με το café Βότσαλο και την ομώνυμη ταβέρνα.

Η Ελούντα ως οικισμός δεν λέει πολλά. Πέρα από τα αφόρητα πολυτελή, all inclusive θέρετρα και τον στόλο των 20 σκαφών που σας μεταφέρουν στη Σπιναλόγκα, εντυπωσιάζει με τη νήσο Κολοκύθα και το κανάλι της δεξιάς όχθης. Υπάρχουν δυο ερειπωμένοι μύλοι κι ένας ανακατασκευασμένος από την οικογένεια Φουντουλάκη (με τρία πατώματα, αλευρόμυλο, δίχως τη φτερωτή), οι αλυκές -σήμερα μοναδικό οικοσύστημα- που για 7 συναπτούς αιώνες προμήθευαν με αλάτι την περιοχή, μια παλαιοχριστιανική βασιλική και τρία μοναδικού κάλλους εκκλησάκια.

Συνέχεια διαδρομής μέχρι την κουκλίστικη και άκρως ανερχόμενη Πλάκα. Μινιόν διάθεση, μια πεζοδρομημένη πλατεία με cafés και πανέμορφα ταβερνάκια, μια βοτσαλωτή ακτή για τους παραθεριστές και μερικά από τα πιο όμορφα art - shops (σημειώστε τον «Πρόβολο») σας ηρεμούν με τη γουστόζικη αδράνειά τους και προσφέρουν άπλετη θέα στην ιστορική βραχονησίδα της Σπιναλόγκας.

πηγή